نسبت تام بين دو حرف يا دو فعل يا حرف و فعل و يا حرف و اسم هرگز پيدا نشود پس هيچ كدام كلام نباشد . بلكه اين نحو از نسبت هميشه بين فعل و اسم خواهد بود خواه اسم مقدم چون حسن جاء يا فعل مقدم چون جاء حسن و يا بين دو اسم حسنٌ عالمٌ . امّا نه هميشه زيرا كه گاه باشد كه نسبت باشد امّا تمام نباشد چون « كتاب حسن » ، « غلام حسن » ، « مال حسن » و امثال اينها كلام نباشد . اجمالٌ : فعل و فاعل و مبتدا و خبر هر كلامىكه مركب از فعل و اسم باشد و اسم مؤخر باشد او را فعل و فاعل گويند و هر چه اسم مقدم يا هر دو اسم باشد او را مبتدا و خبر نامند . تفصيلٌ : امّا فعل و فاعل واضح است مثل جاء حسن ، جاء فعل و حسن فاعل . امّا در مثل حسنٌ جاء ، يا حسنٌ عالمٌ ؛ اين قبيل از كلام راجملهء مبتدا و خبر نام نهند اولىرا گويند مبتدا يعنى ابتدا شده ، دومىرا گويند خبر كه به او خبر داده شده ، گفته مىشود حسن عالم است حسن آمده است و علامت خبر در فارسى ( است ) باشد و گاه باشد كه مبتدا مؤخر شود و خبر مقدم هر گاه اشتباه نشود چون عالمٌ حسنٌ پس در اين صورت اوّل را مبتدا نگويند بلكه گويند خبر مقدم و دومىرا مبتدا مؤخّر و علامت تميزدادن مبتدا را از خبر معنى است هر كجا كه ( است ) ظاهر شود او خبر باشد و در فارسى نيز گاه شود كه خبر مقدم شود چنانچه گويى عالم است حسن امّا اين تقديم خبر در حالى است كه فعل باشد چون